Wouter Bos
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Wouter Bos | |
|---|---|
|
|
|
| Geboren | 14 juli 1963 in Vlaardingen |
| Functie | Minister van Financiën, vicepremier |
| Partij | PvdA |
| Titulatuur | drs. |
| Politieke functies | |
| 1998-2000 | Lid Tweede Kamer |
| 2000-2002 | Staatssecretaris van Financiën |
| 2002-2007 | Lid Tweede Kamer |
| 2007-heden | Minister van Financiën, vicepremier |
| Parlement & Politiek - biografie (bron) | |
Wouter Jacob Bos (Vlaardingen, 14 juli 1963) is een Nederlands politicus. Hij is sinds 22 februari 2007 minister van Financiën en vicepremier in het kabinet-Balkenende IV. Sinds 2002 is hij de politiek leider van de Partij van de Arbeid (PvdA).
Inhoud |
Maatschappelijke carrière
Wouter Bos groeide op in Odijk, in een protestants-christelijk, politiek geëngageerd gezin. Zijn vader, drs. Jone Bos, was ambassadeur in Ethiopië en Soedan en zendeling in Nederlands-Indië geweest en was in 1964 medeoprichter van de interkerkelijke ontwikkelingsorganisatie ICCO. Wouter Bos rondde in 1980, kort voor zijn zeventiende verjaardag, het gymnasium af op het Christelijk Lyceum in Zeist. Vervolgens vertrok hij voor een jaar naar Engeland, waar hij als vrijwilliger werkzaam was bij de YMCA. In 1981 ging hij aan de Vrije Universiteit Amsterdam economie en politicologie studeren. In datzelfde jaar sloot hij zich aan bij de PvdA. Nadat hij in 1988 cum laude zijn doctoraalexamen in beide studies had gehaald, begon hij een carrière bij Shell. Naar eigen zeggen deed hij dit omdat hij wilde weten wat hij 'in zijn mars had' en omdat hij vond dat 'links Nederland' het bedrijfsleven niet moest overlaten aan rechts Nederland'. In diverse advies- en managementfuncties was hij binnen deze grote oliemaatschappij werkzaam, in achtereenvolgens Pernis, Rotterdam, Boekarest, Hongkong en Londen.
Politieke carrière
Kamerlid en staatssecretaris (1998-2003)
Bos werkte tot maart 1998 bij Shell. Hij liep vervolgens stage bij het Kamerlid Rick van der Ploeg en stelde zich kandidaat voor de Tweede Kamerverkiezingen. Met Van der Ploeg en staatssecretaris van Financiën Willem Vermeend voerde Bos campagne. Onder de naam Polderboys werden onder meer colleges op universiteiten gegeven.
Op 19 mei 1998 werd Bos Tweede Kamerlid voor de PvdA. Hij werd woordvoerder belastingen voor zijn fractie en hield zich tevens bezig met economische zaken. Op 24 maart 2000 volgde hij Vermeend op als staatssecretaris van Financiën onder minister Gerrit Zalm in Paars II. In deze functie liet hij onder andere onderzoek doen naar de mogelijke voordelen van een vlaktaks,[1], onder andere omdat die 'minder verstoringen op de arbeidsmarkt en de kapitaalmarkt' zou geven. Ook maakte hij een koppeling tussen de vlaktaks en het basisinkomen.[2] Na de Tweede Kamerverkiezingen 2002, waarbij de PvdA terugviel van 45 naar 23 zetels, keerde Bos terug als Kamerlid. Voor zijn fractie werd hij de woordvoerder voor volksgezondheid en inkomensbeleid.
Direct na de verkiezingen van mei 2002 maakte Bos al zijn ambitie openbaar om de nieuwe fractievoorzitter te worden. In eerste instantie werd echter de meer ervaren politica Jeltje van Nieuwenhoven aangewezen om als waarnemend fractievoorzitter de teruggetreden Ad Melkert op te volgen. Toen het Kabinet-Balkenende I in het najaar van 2002 viel, mochten de leden van de PvdA de lijsttrekker kiezen in een intern referendum en stelde Bos zich beschikbaar. Op 12 november 2002 werd hij met ruime meerderheid gekozen tot lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen 2003 wat hem ook meteen partijleider maakte.
Bos' opmerking dat hij na de verkiezingen geen premier wilde worden maar Tweede Kamerlid wilde blijven, kwam hem op veel kritiek te staan omdat politieke tegenstanders vonden dat hij daarmee zijn verantwoordelijkheid zou ontlopen. Als kandidaatpremier droeg Bos Job Cohen, burgemeester van Amsterdam, voor. Mede door zijn charisma slaagde Bos erin de PvdA een nieuw gezicht te geven en bij de verkiezingen maakte de PvdA het forse verlies van een jaar eerder vrijwel geheel goed. Formatiegesprekken met het CDA van Jan Peter Balkenende mislukten echter waardoor de PvdA met fractievoorzitter Bos in de oppositiebanken kon plaatsnemen.
Fractievoorzitter (2003-2007)
Na de installatie van het kabinet-Balkenende II werd Wouter Bos oppositieleider. Zo liep hij in oktober 2004 vooraan tijdens de grote demonstratie op het Museumplein tegen het kabinet Balkenende. De PvdA werd in de peilingen al snel de grootste partij van Nederland.
Op 10 december 2005 kondigde Bos tijdens een PvdA-congres aan dat hij na de eerstvolgende verkiezingen beschikbaar is als premier van Nederland, mocht de PvdA in die positie komen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2006 boekte de PvdA in vrijwel elke gemeente winst. Ondanks dat dit lokale verkiezingen waren, kreeg Wouter Bos een groot deel van de credits van de winst. In landelijke politieke peilingen schommelde de partij op dat moment al rond de 60 zetels, terwijl het CDA op dat moment tussen de 25 en 30 zetels stond. Toch was er zowel binnen als buiten de PvdA ook kritiek op het leiderschap van de politicus. Bos zou doorgaans weinig standpunten innemen en vaak geneigd zijn alle opties open te laten.
Op 28 april 2006 probeerde Bos zijn politieke visie uiteen te zetten tijdens een betoog op een conferentie over het thema vergrijzing. Hij omarmde hierbij het Scandinavische model als basis voor de toekomst van de Nederlandse verzorgingsstaat. Bos stelde dat het overheidsgeld doelmatiger gebruikt moest worden en pleitte voor meer geld naar onderwijs, onderzoek en innovatie, kinderopvang als basisvoorziening, het goedkoper maken van laagproductieve arbeid en versoepeling van het ontslagrecht. De studiefinanciering, de hypotheekrenteaftrek en de financiering van de AOW werden door hem ter discussie gesteld, omdat deze systemen uitgaan van een perverse solidariteit; armen die rijken subsidiëren. [3]
Met name de stellingnames dat rijkere gepensioneerden moeten meebetalen aan de AOW en dat pensioenpremies voor de hoge inkomens niet meer aftrekbaar zijn van de belasting leidde tot forse kritiek, onder meer van oud-partijprominent Marcel van Dam. In de peilingen zakte de PvdA naar een niveau van ongeveer 45 zetels en Bos werd een schietschijf voor politici van andere partijen. In het verkiezingsprogramma dat in september 2006 verscheen, werden de plannen rond de fiscalisering van de AOW in een sterk afgezwakte vorm opgenomen.
In april 2006 verlangde Bos meer discipline van de Tweede Kamer-fractie. PvdA-politici moesten eerst overleggen met de afdeling voorlichting, voordat ze een interview mochten geven. Zo wilde Bos waarborgen dat de door de PvdA 'gewenste boodschap' werd uitgedragen. Deze strakke handelwijze werd Bos door een aantal fractiegenoten niet in dank afgenomen; het werd 'doorgeschoten paternalisme' genoemd.
Op 11 juli 2006 werd Bos door het bestuur van zijn partij aangewezen als lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen 2006. Dit zou via een ledenraadpleging worden bepaald, maar Bos was de enige die zich kandidaat had gesteld. [4]
De gewijzigde standpunten van Wouter Bos over de AOW en later over onder meer de Armeense Genocide (in september werd kandidaat-kamerlid Erdinç Saçan van de kandidatenlijst verwijderd omdat hij vond dat er geen sprake was van genocide, in november verklaarde Bos in een interview met Turkse media zelf dat er in juridische zin geen sprake was van genocide), maakten Wouter Bos' positie in de campagne aanvankelijk moeilijk. Met name de CDA-leiders Jan Peter Balkenende en Maxime Verhagen beschuldigden Bos ervan continu te draaien. Een opmerking van Bos op de website van de PvdA dat hij na de verkiezingen het liefste een coalitie van PvdA, VVD en GroenLinks zou zien, werd een dag later door Bos als 'grapje' afgedaan. De verkiezingen eindigden voor de PvdA teleurstellend: na een half jaar eerder nog op 60 zetels in de peilingen te hebben gestaan, haalde de PvdA in november slechts 33 zetels: een verlies van 9 ten opzichte van de verkiezingen drie jaar eerder.
Ondanks de verkiezingsnederlaag werd Wouter Bos daags na de verkiezingen door de nieuwe PvdA-fractie unaniem herkozen tot fractievoorzitter.
Minister (2007-heden)
Minister van Financiën in kabinet Balkenende
Na onderhandelingen over het te vormen kabinet – waarbij eerst verkennende gesprekken werden gevoerd onder leiding van CDA-politicus en lid van de Raad van State Rein Jan Hoekstra, en de feitelijke formatie in een later stadium onder het toeziend oog van de Nederlandse econoom, CDA-prominent en bewindvoerder bij de Wereldbank Herman Wijffels plaatsvond – werd Bos op 22 februari 2007 naast vicepremier Minister van Financiën onder Jan Peter Balkenende in diens vierde kabinet.
Eerder had hij gezegd dat hij niet met Balkenende in één kabinet zou zitten zonder zélf premier te zijn. Later heeft hij uitgelegd dat hij toch is toegetreden om leiding te geven aan het grotendeels onervaren kabinet. Bos is de enige PvdA'er in het kabinet die al eerder in een kabinet heeft gezeten. Tevens werd in het regeerakkoord vastgelegd dat er geen parlementair onderzoek naar de Nederlandse steun aan de invasie van Irak zou komen, waarvoor uitgerekend de partij van Bos zich, o.a. bij monde van de toenmalige woordvoerder buitenlandse zaken in de Tweede Kamer en huidige minister voor Ontwikkelingssamenwerking in het kabinet Balkenende IV Bert Koenders, tot dan toe sterk had gemaakt. Een regeerakkoord dat zo openlijk inbreuk maakt op het vrije mandaat van de individuele volksvertegenwoordiger mag in staatsrechtelijk opzicht als een bedenkelijke noviteit in de parlementaire geschiedenis worden beschouwd.
Op 13 november 2008, besliste hij als politiek leider van de PvdA dat minister Ella Vogelaar niet meer op voldoende steun van de partijtop kon rekenen en forceerde daarmee het aftreden van Vogelaar.
Als minister van Financiën kreeg Bos te maken met de Kredietcrisis.
Wouter Bos en de Fortis-saga
Door tendentieuze uitspraken en misleidende berichtgeving in het dossier Fortis speelde de Nederlandse minister van Financiën een belangrijke rol bij de overname op 3 oktober 2008 door de Nederlandse staat van het Nederlandse deel van de in crisis verkerende bank Fortis. Op 29 september 2008 in de beslissende dagen voor Fortis spreekt hij openlijk destabiliserende taal en suggereert dat er lijken in de kast van Fortis België zitten. Hij stelt ook dat in de Fortis Bank België besmette activa zitten en stuurt aan op het doorknippen van de banden zodat voorkomen wordt dat het Nederlandse deel besmet wordt. In deze geeft de minister weinig blijk van staatsmanschap en zijn gedrag wordt vergeleken met een straatvechter. Omwille van zijn rol in deze zaak werd hij in 2008 als politicus van het jaar uitgeroepen.
Evenwel door het arrest dd 12 december door het Hof van Beroep te Brussel in de zaak aandeelhouders Fortis Bank versus de Federale Participatie en Investeringsmaatschappij aangespannen door advocaat Mischaël Modrikamen komt de gehele constructie op de helling te staan en dreigen er aanzienlijke schadeclaims van de aandeelhouders tegen de Nederlandse staat. [5]. Mischaël Modrikamen, advocaat van de aanleggende partij van 2000 aandeelhouders, deelde nog mee dat hij via een procedure ten gronde de annulatie kan vragen van de omstreden transacties, zoals de verkoop van de Nederlandse activa. Immers de verkoop van de Nederlandse activiteiten maken deel uit van de Fortis Holding en dat is een onderneming naar Belgisch recht. Bijgevolg kan een Belgische rechtbank zich hier ook over uitspreken. Ook kan een schade-eis ingediend worden of kan een strafrechtelijke procedure overwogen worden.
Peter Paul de Vries, voorman van belangenvereniging Euroshareholders, verklaarde in het TV-programma Pauw & Witteman dat de uitspraak van het Brusselse Hof de weg vrij maakt voor omvangrijke schadevergoedingen voor aandeelhouders bij de Nederlandse en Belgische staat. [6] Op 19 december 2008 diende de stichting FortisEffect namens 1300 gedupeerde beleggers van bank-verzekeraar Fortis via hun raadsman Adriaan de Gier ,een claim van ten minste 11 miljard euro in bij de Wouter Bos. Volgens de Gier heeft de minister de beleggers misleid bij de twee reddingsoperaties rond Fortis. Eveneens zou Wouter Bos zich schuldig hebben gemaakt aan koersmanipulatie door Fortis onder druk te zetten om het voorgestelde reddingsplan te aanvaarden.
Begin januari 2009 raakte bekend dat een groep gedupeerde beleggers een claim van ten minste 11 miljard euro zal indienen tegen de Nederlandse staat. [7]
Persoonlijk
Wouter Bos trouwde op 21 december 2002 met Barbara Bos (haar meisjesnaam luidt eveneens 'Bos'). De ceremoniemeester bij het huwelijk was de CDA-er Joop Wijn, op dat moment staatssecretaris van Economische Zaken en een goede vriend van Bos. Hij is vader van twee dochters. De acteur Arnoud Bos is een jongere broer van Bos.
Wouter Bos is vegetariër en een supporter van Feyenoord.
Bibliografie
- 2006 - Dit land kan zoveel beter (autobiografie en politieke toekomstvisie)
- 2006 - Wat Wouter Wil (verkiezingsboek, gepresenteerd op 1 november 2006)
Externe links
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|
| Voorganger: G. Zalm |
Minister van Financiën 2007-heden |
Opvolger: - |
| Partij van de Arbeid | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Wouter Bos van Wikimedia Commons. |
- Werken van of over Wouter Bos in bibliotheken (volgens de WorldCat catalogus)
