Alemaña

De Biquipedia


(En detalle)	(En detalle)

Lema nazional: Einigkeit und Recht und Freiheit (alemán: «Unidat e chustizia e libertat»)

Inno nazional: Das Lied der Deutschen

Capital
• Poblazión
• Cordenadas Berlín
3.410.000 (2007)
52°31′ N 13°24′ E

President
Canziller cheneral

Republica Federal
Horst Köhler
Angela Merkel

Unificazión
Republica Federal
Reunificazión 18 de chinero de 1871
23 de mayo de 1949
3 d'otubre de 1990

Superfizie
• Total
• % augua
Mugas
Costas Posizión 62º
357.021 km²
2,416%
3.621 km
2.389 km

Poblazión
• Total
• Densidat Posizión 14º
82.210.000
230 ab./km²

PIB (PPA)
• Total (2007)
• PIB per capita Posizión 3º
3.259.212 mil (est)
US$ 39.650(2007)

Moneda

Euro

Chentilizio Alemán/a

Zona oraria
• en estiu UTC+1
UTC+2

Dominio d'Internet

.de

Codigo telefonico +49

Prefixo radiofonico DAA-DRZ, Y2A-Y9Z

Codigo ISO 276 / DEU / DE

Miembro de: UE, ONU, OTAN, CBSS, OSCE, OCDE, G-8

Tamién son ofizialment reconoxitos e protechitos como lenguaches minoritarios o danés, o baxo alemán, o sorabo, o romaní e lo frisón.

A Republica Federal d'Alemaña (Bundesrepublik Deutschland [ˈbʊndəsʁepʊˌbliːk ˈdɔʏ̯tʃland] en alemán) ye un país d'Europa Zentral. A Republica Federal muga á lo norte con Dinamarca, a mar d'o Norte e a mar Baltica; á l'este con Polonia e la Republica Checa; á lo sur con Austria e Suiza; e á l'ueste con Franzia, Lusemburgo, Belchica e los Países Baxos.

Alemaña s'estendilla dende as alteras montañas d'os Alpes (a tuca más elebata ye o Zugspitze con 2.962 m d'altaria) en o sur, dica as costas d'o mar d'o Norte e d'o Baltico. Por meyo, s'estendillan as tierras alteras, bosquizas, d'Alemaña zentral e as tierras baxas d'Alemaña d'o norte (o punto más baxo ye Neuendorfer/Wilstermarsch, con -3,54 m), trabesatas per beluns d'os mayors ríos d'Europa, como o río Elba, o Rin, e lo Danubio.

Mientres d'a más gran parti d'a suya istoria, Alemaña estió un termín cheografico emplegato ta desinnar un aria ocupata por dibersos estatos. Se coombirtió en un estato unito en un periodo de 74 anys (1871-1945), pero dimpués d'a Segunda Guerra Mundial tornó á dibidir-se en a Republica Federal d'Alemaña (RFA —BRD—, conoxita como Alemaña Ozidental) e a Republica Democratica Alemana (RDA —DDR—, conoxita como Alemaña Oriental). O 3 d'otubre de 1990, a RDA e a RFA se reunificoron, asinas que Alemaña tornó a estar una nazión unita. Berlín ye a capital e a ziudat más important. Tamién tienen más d'un millón d'abitants as ziudaz d'Amburgo e Munich.

A Republica Federal d'Alemaña en l'autualidat ye una potenzia economica, miembro d'as Nazions Unitas, a OTAN, e d'o G-8. Alemaña ye a terzera economia más gran en termins de produto interior bruto nominal, e o esportador más gran e o segundo importador más gran de biens.

[editar] Toponimia

Debito á la localizazión cheografica d'Alemaña en o zentro d'Europa e a suya istoria como rechión no unificata e abitata por destintas tribus e más tardi por barios chicoz Estatos, o nombre d'Alemaña ha pasato á las destintas luengas d'una u atra forma. En cheneral son tres as formas ta o nombre d'o Estato en as destintas luengas d'o mundo:

De l'alto alemán antigo diutisc. D'aquí se deriba lo nombre en alemán muderno, Deutschland.
D'o latín Germania. D'o que se deriba, por exemplo, lo nombre en anglés, Germany.
D'o nombre d'a tribu d'os alamans. D'aquí se deriba o toponimo aragonés, Alemaña.

O nombre d'a tribu d'os alamans probiene d'o protochermanico Alamanniz que puet tener dos senificatos d'a deribazión d'o prefixo Al-. Si Al- senifica "toz", allora o nombre senifica "toz os ombres", una alusión á lo feito de que a tribu yera una confederazión de barios grupos. Si Al-, d'atra man, probiene d'o latín alius, "atros" u "os atros", allora o nombre senifica "foranos" u "ombres estranchers".

[editar] Istoria

Articlo prenzipal: Istoria d'Alemaña

[editar] O nazismo y a Segunda Guerra Mundial

Articlo prenzipal: Segunda Guerra Mundial

Dimpués d'a Primera Guerra Mundial, o resentimiento alemán por as condizions d'o Tratato de Versailles, á más d'a crisis economica (crack de 1929) fazioron posible que o Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei d'Adolf Hitler plegase ta o poder en 1933, proclamando o clamato Terzer Reich.

O 1 de setiembre de 1939, a Wehrmacht alemana imbadió Polonia, prenzipiando asinas a Segunda Guerra Mundial, dica 1945. En os primers años d'a guerra, Alemaña con os suyos aliatos, as Potenzias de l'Exe, ocuporon Europa (menos o Reino Unito e a Unión Sobietica), pero dende 1943 o poderío de l'Exerzito Royo e o poderío industrial estatounitense redotoron á o nazismo.

[editar] Posguerra mundial

Articlos prenzipals: Alemaña Oriental, Alemaña Ozidental

Zonas d'ocupazión melitar d'os Aliatos en Alemaña en 1945-1949.

En 1945, dimpués d'a Segunda Guerra Mundial, Alemaña fue dibidita en zonas d'ocupazión melitar, ta cada país prenzipal d'os Aliatos: Estatos Unitos, Unión Sobietica, Reino Unito e Franzia.

O 29 de mayo de 1949, a Zona d'ocupazión melitar estatounitense, a Zona d'ocupazión melitar britanica e a Zona d'ocupazión melitar franzesa s'unioron, ta creyar a Republica Federal Alemana.

En otubre de 1949, á partir d'a Zona d'ocupazión melitar sobietica se creyó a Republica Democratica Alemana.

[editar] A reunificazión d'Alemaña

O 9 de nobiembre de 1989, as autoridaz d'a Republica Democratica Alemana abrioron á o paso d'os suyos ziutadans o Muro de Berlín, y o 3 d'otubre de 1990 Alemaña Ozidental absorbió á l'antiga RDA, ta formar l'autual Alemaña, en un prozeso politico conduzito por o canzeller d'a RFA Helmut Kohl.

[editar] Organizazión politico-almenistratiba

Articlo prenzipal: Organizazión politico-almenistratiba d'Alemaña

Alemaña se dibide almenistratibament en 16 estatos federals ditos Bundesländer (Bundesländ en singular).

Nombre d'o Estato (poblazión)	Capital (poblazión)
Amburgo, 1.734.830	Amburgo, 1.734.830
Baden-Wurtemberg, 10.694.215	Stuttgart, 589.599
Babiera, 12.464.997	Munich, 1.288.307
Berlín, 3.398.362	Berlín, 3.398.362
Brandemburgo, 2.593.040	Potsdam, 140.000
Bremen, 662.000	Bremen, 545.947
Hesse, 6.077.826	Wiesbaden, 273.978
Mecklenburgo-Pomerania Ozidental, 1.790.000	Schwerin, 100.000
Baxa Sacsonia, 7.998.302	Hannover, 515.668
Renania d'o Norte-Westfalia, 18.075.352	Düsseldorf, 572.511
Renania-Palatinato, 4.059.000	Magunzia, 202.441
Sarre, 1.054.580	Sarrebruck, 179.654
Sacsonia, 4.283.926	Dresde, 490.760
Sacsonia-Anhalt, 2.494.437	Magdeburgo, 230.000
Schleswig-Holstein, 2.828.986	Kiel, 229.715
Turinchia, 2.355.280	Erfurt, 202.562